Hartavizâde Muhammed Mazhar Efendi
Kadı, Anadolu Kazaskeri
- Kol
- 1. Kol (Hacı Hüseyin Efendi)
- Metfun yeri
- İstanbul Üsküdar Selimiye Camii haziresinde metfun
- Doğum – vefat
- 1841 (H. 1257), Urfa – 9 Nisan 1908 (27 Mart 1324 Rumî), İstanbul
Şecere kayıtlarında "Mazhar Bey" olarak da geçer; kaynaklarda Şıhzâde Mehmet Mazhar Efendi diye de anılır. Şeyh Hafız Muhammed Selim Efendi'nin oğludur.
Urfa ve Elazığ medreselerinde okuyarak icazet almış, Arapça ve Farsça öğrenmiştir. 1867'de Halep Vilayeti Zeytun kazası nâibliğine, 1868'de Bağdat merkez nâibliğine atanmış; 1872'de kısa bir süre Basra nâibi olmuş, ardından Kartal Bidayet Mahkemesi'ne geçmiştir. Bağdat nâibiyken vekâleten müfettişlik, Basra nâibiyken iki ay kadar vekâleten Basra mutasarrıflığı yapmıştır. Beykoz Sulh Mahkemesi, Üsküdar Bidayet Mahkemesi başkanlığı, Dersaadet Bidayet ve İstinaf mahkemelerindeki görevlerinin ardından 1887'de Dersaadet Temyiz Mahkemesi üyeliğine getirilmiş ve bu görevde yaklaşık yirmi yıl kalmıştır.
İlmiye rütbesi müderrislik ruûsundan başlayarak İzmir, Mahreç, Bilâd-ı Hamse, Haremeyn (1891) ve İstanbul pâyelerinden geçerek Anadolu kazaskerliğine kadar yükselmiştir. 1891'de üçüncü rütbeden Mecidî Nişanı almıştır. Adliye Nazırı Cevdet Paşa, 1881 tarihli tercüme-i hal varakasına onun ulemadan, bilgili, iffet ve istikamet sahibi biri olduğunu yazmıştır.
27 Mart 1908'de İstanbul'da Bozdoğan Kemeri'ndeki konağında vefat etmiş; cenaze namazı Üsküdar Selimiye Camii'nde kılınarak cami haziresine defnedilmiştir.
Osmanlı Arşivi belgelerine göre: Sicill-i Ahvâl kaydında "Urfa ulemasından Hafız Mehmed Efendi'nin oğlu" olarak geçer. 1885'te Dersaadet İstinaf Mahkemesi Hukuk Dairesi riyasetine tayin edilmiş; 1890'da adliye müfettişi sıfatıyla Lazkiye sancağındaki adliye memurları hakkında soruşturma yürütmüş; 1893'te Haremeyn pâyesi bir derece yükseltilmiş; 1895'te Adliye Nezareti bünyesinde kurulan Islâhât-ı Adliye Komisyonu'na üye seçilmiştir. Mülkiye Tekaüd dosyasına göre 27 Mart 1324 (9 Nisan 1908) tarihinde görevdeyken vefat etmiş, 1910'da eşi ve çocuklarına dul ve yetim maaşı bağlanmıştır.
Kaynaklar
- Urfa'da Şıhzâdeler Ailesi — Müslüm C. Akalın, Şanlıurfa Kültür Sanat Tarih ve Turizm Dergisi (ŞURKAV), sayı 38, s. 35–44, 2020Görevleri, ilmiye rütbeleri, vefatı ve Selimiye Camii haziresine defni. Sicill-i Osmanî Zeyli, Halep salnameleri ve Sağır (2018) esas alınmıştır.
- XIII. Yüzyıldan Günümüze Urfalı Kadı, Nâib, Molla, Müftü, Vâiz, Müderris ve Âlimler — Şanlıurfa Kültür Sanat ve Araştırma Vakfı (SURKAV)Doğum–vefat yılları, nâiblik, Anadolu kazaskerliği ve Mahkeme-i Temyiz üyeliği.
- Şanlıurfa Hartavi Aşireti Hartavi Aşireti Seceresi — Şanlıurfa 63 Haber, 2019Kazaskerlik unvanı.
- Sicill-i Ahvâl kaydı (BOA, DH.SAİDd. 2/268) — Devlet Arşivleri Başkanlığı, Osmanlı Arşivi, 1882Katalog: "Mehmed Mazhar Efendi; 1257 Urfa doğumlu, Urfa ulemasından Hafız Mehmed Efendi'nin oğlu." Memuriyet özgeçmişi; 1885–1891 arası ek kayıtlar.


- İstinaf Mahkemesi Hukuk Dairesi riyasetine tayin (BOA, İ.HR. 300/19014) — Devlet Arşivleri Başkanlığı, Osmanlı Arşivi, 1885Katalog: "Dersaadet İstinaf Mahkemesi Hukuk Dairesi Riyaseti'ne Birinci Hukuk Dairesi reisi Mazhar Efendi'nin tayini."


- Lazkiye adliye teftişi (BOA, DH.MKT. 1730/85) — Devlet Arşivleri Başkanlığı, Osmanlı Arşivi, 1890Mahkeme-i Temyiz azası Mazhar Efendi'nin Lazkiye'deki adliye teftişine ait tahkikat evrakının Adliye Nezareti'ne gönderilmesi.

- Haremeyn pâyesinin bir derece terfii (BOA, Y.PRK.BŞK. 30/4 ve 30/5) — Devlet Arşivleri Başkanlığı, Osmanlı Arşivi, 1893Katalog: "Mahkeme-i Temyiz azasından Mazhar Efendi'nin Haremeyn payesinin bir derece terfii"; Meşihat'e ve Adliye ve Mezahib Nezareti'ne bildirilmesi.



- Islâhât-ı Adliye Komisyonu'na tayin (BOA, İ.AZN. 17/16) — Devlet Arşivleri Başkanlığı, Osmanlı Arşivi, 1895Adliye Nezareti bünyesinde kurulan ıslahat komisyonuna Mahkeme-i Temyiz azası Mazhar Efendi'nin üye tayini; Meclis-i Vükelâ kararı ve irade.



- Ailesine maaş tahsisi (BOA, ŞD. 1078/38) — Devlet Arşivleri Başkanlığı, Osmanlı Arşivi, 1910Katalog: "Mahkeme-i Temyiz sabık azasından Mazhar Efendi ailesine maaş tahsisi (Tekaüd 8)." Vefat tarihi ve hizmet dökümü bu dosyadadır.



Çocukları (2)
Soy yolu
- 25.Hartavizâde Muhammed Mazhar Efendi